Kamu Yararı Statüsü
Kamu Yararı Statüsü
- Kamu Yararına Çalışan DernekBakanlar Kurulu · 16.07.2014 · 2014/6647
- Yardım Toplama İzniİstanbul Valiliği · 1062836 sayılı olur
KAMU YARARI
16/07/2010 tarihinde kurulan Valide İnsani Yardım Derneği, "Halka hizmet, Hakk'a hizmet" anlayışıyla faaliyetlerini sürdürmektedir. Derneğimizin "Kamu Yararına Çalışan Dernek" statüsüne alınması amacıyla 25/07/2012 tarihinde, 5253 sayılı Dernekler Kanunu’nun 27. maddesi gereğince yapılan 24844 sayılı başvurumuz neticesinde; İçişleri Bakanlığı Dernekler Dairesi Başkanlığının cevabi yazısı ve Bakanlar Kurulunun 16/07/2014 tarih ve 2014/6647 sayılı kararı ile Valide İnsani Yardım Derneğine Kamu Yararına Çalışan Dernek statüsü verilmiştir.
VERGİ İNDİRİMİ BULUNAN DERNEK VE VAKIFLARA YASALARIN TANIDIĞI AYRICALIKLAR
1. Gelir Vergisi İndirimi ve Tevkifat İstisnası
Gelir Vergisi Kanunu’nun 89. maddesinin birinci fıkrasının 4. bendine göre; kamu yararına çalışan dernek ve vakıflara makbuz karşılığında yapılan bağış ve yardımların yıllık toplamı, beyan edilecek gelirin %5’ini (kalkınmada öncelikli yörelerde %10’unu) aşmamak üzere gelir vergisi beyannamesinde bildirilecek gelirlerden indirilir. Ayrıca aynı kanunun 89. maddesinin birinci fıkrasının 6. bendine göre; yoksullara yardım amacıyla gıda bankacılığı faaliyetinde bulunan dernek ve vakıflara bağışlanan gıda, temizlik, giyecek ve yakacak maddelerinin maliyet bedelinin tamamı gelir vergisi matrahından indirilebilir. (Bununla birlikte Gelir Vergisi Kanunu’nun 94. maddesinin birinci fıkrasının 7, 8, 9 ve 14 numaralı bentlerinde sayılan ödemeler üzerinden tevkifat yapma mecburiyetinden, Bakanlar Kurulunca vergi muafiyeti tanınan vakıflar istisna tutulmuştur.)
2. Kurumlar Vergisi İndirimi
Kurumlar Vergisi Kanunu’nun 10. maddesinin 1/c alt bendine göre; kamu menfaatlerine yararlı sayılan dernek ve vakıflara makbuz karşılığında yapılan bağış ve yardımların toplamının, o yıla ait kurum kazancının %5'ine kadar olan kısmı kurum kazancından indirilebilir. Ayrıca Kurumlar Vergisi Kanunu’nun 8/1. maddesi uyarınca, ticari kazanç gibi hesaplanan kurum kazancının tespitinde, Gelir Vergisi Kanunu’nun 40/10. maddesi kapsamındaki gıda bankacılığı faaliyetinde bulunan dernek ve vakıflara bağışlanan gıda, temizlik, giyecek ve yakacak maddelerinin maliyet bedelleri gider olarak indirim konusu yapılabilir.
3. Katma Değer Vergisi (KDV) İstisnası
3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu’nun 17. maddesinin 1 ve 2 numaralı fıkraları kapsamına giren mal teslimleri ve hizmet ifaları KDV’ye tabi değildir. Kamu yararına çalışan dernek ve vakıflarca işletilen hastane, nekahethane, klinik, dispanser gibi kuruluşlar ile yaşlı ve engelli bakımevleri, ücretsiz aşevleri, yetimhane ve benzeri müesseselere bedelsiz olarak yapılan mal teslimi ve hizmet ifaları da KDV’den muaftır. Ayrıca aynı kanunun 17. maddesinin 2 numaralı fıkrasının (c) bendi kapsamında, bu dernek ve vakıfların bedelsiz olarak yapacakları mal teslimi ve hizmet ifaları da KDV’den istisna edilmiştir.
4. Veraset ve İntikal Vergisi Muafiyeti
7338 sayılı Veraset ve İntikal Vergisi Kanunu’nun 3. maddesinin (a) ve (b) bentlerine göre, kamuya yararlı dernek ve vakıflar veraset ve intikal vergisinden muaftır. Bu kuruluşlara yapılacak yardım ve bağışlar dolayısıyla veraset ve intikal vergisi ödenmez. Aynı kanunun 4. maddesinin (k) bendi gereğince, vergi muafiyeti tanınan vakıflara kuruluş aşamasında veya kurulduktan sonra tahsis olunan mallar da vergiden istisnadır.
5. Harç İstisnası
492 sayılı Harçlar Kanunu’nun 59. maddesinin (b) bendine göre; kamuya yararlı dernek ve vakıfların iktisap edecekleri gayrimenkullerin ve sair ayni hakların tescil ve şerh gerektiren işlemleri ile bu kuruluşlara ait tesislerin sonradan iktisap edecekleri gayrimenkullerin tescil, şerh ve terkin işlemlerinde harç istisnası uygulanır.
6. Damga Vergisi İstisnası
488 sayılı Damga Vergisi Kanunu’na ekli (2) sayılı tablonun V. bölümünün 19. fıkrasında, Bakanlar Kurulunca vergi muafiyeti tanınan vakıfların kuruluş işlemlerinde düzenlenen kağıtların damga vergisinden istisna olduğu hükme bağlanmıştır.
7. Emlak Vergisi Muafiyeti
1319 sayılı Emlak Vergisi Kanunu’nun 4. maddesinin (m) bendine göre; vergi muafiyeti tanınan vakıflara ve kamuya yararlı derneklere ait binalar, kuruluş amaçlarına tahsis edilmek koşuluyla emlak vergisinden muaf tutulur. (Vergi muafiyeti bulunsa dahi, sahip olunan bina, arsa ve araziler için yasal süreler içinde ilgili belediyeye emlak vergisi beyannamesi verilmesi gerekmektedir.)
8. İzinsiz Yardım Toplama Hakkı
Kamuya yararlı dernek ve vakıflar, 2860 sayılı Yardım Toplama Kanunu uyarınca ilgili makamlardan ayrıca izin almaksızın yardım toplama imkanına sahiptir.
9. Milli Emlak ve Vakıf Arazilerinin Satışı
748 sayılı Kanun’un birinci maddesi uyarınca, Milli Emlak veya vakıflardan uygun görülecek arazi ve arsalar, ilgili karar doğrultusunda kamuya yararlı derneklere satılabilir.
10. Gümrük Vergisi Muafiyeti
4458 sayılı Gümrük Kanunu’nun 167. maddesinin 7. fıkrasına göre; kamu yararına çalışan dernek ve vakıflar tarafından ticari amaç güdülmemek ve kuruluş amaçları doğrultusunda kullanılmak üzere ithal edilen; eğitim, bilim ve kültür amaçlı eşyalar, bilimsel alet ve cihazlar, tıbbi teşhis, tedavi ve araştırma cihazları, bilimsel araştırmaya yönelik biyolojik/kimyasal maddeler, insan kaynaklı tedavi edici maddeler, kan ve doku grubu ayırma belirteçleri ile ilaç kalite kontrolüne yönelik maddeler gümrük vergisinden muaftır.
11. Resmi (Siyah) Plaka Kullanım Hakkı
237 sayılı Taşıt Kanunu’nun birinci maddesinin (d) bendi uyarınca, kamuya yararlı dernek ve vakıflardan lüzumlu görülenlerin kullanacağı taşıtlara resmi (siyah) plaka tahsis edilebilir.
12. Devlet Protokolünde Yer Alma
Kamu yararı statüsüne sahip dernek ve vakıflar, resmi törenlerde ve devlet protokolünde yer alırlar.
13. Hazine Taşınmazlarının Satın Alınması
2886 sayılı Devlet İhale Kanunu’nun 72. maddesine göre; kamu yararına çalışan dernek ve vakıflara, kuruluş gayelerine uygun olarak kullanılmak üzere, Hazinenin özel mülkiyetinde kayıtlı bulunan ve kamu hizmetlerine tahsisli olmayan taşınmaz mallar, satış tarihindeki rayiç bedel üzerinden kıymet takdiri suretiyle satılabilir. Bu yolla edinilen taşınmazlar veriliş maksadı dışında kullanılamaz ve satılamaz; beş yıl içinde kuruluş gayesine uygun olarak kullanılmadığı takdirde satış bedeli üzerinden Hazinece geri alınır.
14. Vakıf Hayrat Taşınmazların Tahsisi
04.06.1998 tarih ve 23362 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Vakıf Hayrat Taşınmazların Tahsisi Hakkında Yönetmelik’in yedinci maddesine göre, vakıf hayrat taşınmazların tahsis edilebileceği müesseseler arasında dernek ve vakıflar da yer almaktadır.
15. Kültür ve Tabiat Varlıklarının Kullanım Hakkı
2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu’nun 14. maddesine göre; korunması gerekli taşınmaz kültür ve tabiat varlıklarının intifa hakları, belirli sürelerle kamu hizmetlerinde kullanılmak üzere, Kültür ve Turizm Bakanlığının izniyle kamu menfaatine yararlı millî derneklere bırakılabilir.
16. Yasal Koruma ve Cezai Yaptırımlar
Türk Ceza Kanunu’nun ilgili hükümleri uyarınca, kamu yararına çalışan dernek ve vakıflara yönelik hakaret ve tecavüz niteliğindeki eylemler, suçun niteliğine göre kanunda öngörülen cezai yaptırımlara tabidir.
DERNEĞİMİZE YAPACAĞINIZ TÜM AYNİ VE NAKDİ BAĞIŞLAR VERGİ MUAFİYETİ KAPSAMINDADIR.
Son güncelleme: 18 Kasım 2026
