Valide İnsani Yardım Derneği
UG

Uganda

Doğu Afrika · Kampala

Yetimhane ve külliye

Doğu Afrika · KampalaÜlke düzeyinde gösterim

Uganda Hakkında

Uganda, Doğu Afrika'da denize kıyısı olmayan bir ülkedir; başkenti Kampala'dır. Dünya Bankası'na göre nüfusu 2025'te yaklaşık 51,4 milyondur. Pew Araştırma Merkezi'nin 2020 tahminine göre nüfusun %11,4'ü Müslümandır; resmi diller İngilizce ve Svahilicedir. Siyasi açıdan görece istikrarlı olan ülke, mültecilere toprak tahsisi, serbest dolaşım ve çalışma hakkı tanıyan sığınma politikalarıyla bilinmektedir. Kişi başı GSYH 2025'te yaklaşık 1.206 ABD dolarıdır; nüfusun %54,4'ü günlük 3 dolarlık uluslararası yoksulluk sınırının altında yaşamaktadır (2023). UNDP'nin 2025 İnsani Gelişme Raporu'nda Uganda, 193 ülke arasında 157. sıradadır.

Uganda, Afrika'nın en büyük mülteci nüfusuna ev sahipliği yapmaktadır. UNHCR'ye göre 30 Eylül 2026 itibarıyla ülkede 2,05 milyonu aşkın mülteci ve sığınmacı bulunmakta olup bunların yaklaşık %52'si Güney Sudanlı, %33'ü Kongoludur. Ülke Şubat 2026'da yeni gelenler için toplu (prima facie) tanıma uygulamasını sona erdirerek bireysel statü belirleme sistemine geçmiştir. Fon kesintileri nedeniyle Dünya Gıda Programı (WFP), 2025'te gıda yardımı verdiği mülteci sayısını 1,6 milyondan 630 bine indirmiştir. FEWS NET'e göre kuzeydoğudaki Karamoja bölgesinin yoksul haneleri ile mülteciler akut gıda güvensizliği bakımından en riskli gruplardır. Mayıs 2026'da Demokratik Kongo Cumhuriyeti'nden gelen bir vakayla Ebola (Bundibugyo virüsü) salgını ilan edilmiş, Haziran ortasına kadar 19 doğrulanmış vaka bildirilmiştir.

DSÖ/UNICEF Ortak İzleme Programı (JMP) verilerine göre 2024'te nüfusun %63'ü temel içme suyuna, yalnızca %23,9'u temel sanitasyona erişebilmektedir; güvenli yönetilen içme suyuna erişim %18,1'dir. Beş yaş altı çocuk ölüm hızı binde 48,7'dir (2024). Beş yaş altı çocukların %24,4'ünde bodurluk, %3,2'sinde zayıflık görülmektedir (2022). Ülkede 1 milyondan fazla mülteci çocuk yaşamaktadır; 2025 başındaki fon kesintileri mülteci eğitiminde 2 bin öğretmenin işten çıkarılmasına yol açmıştır. Yetişkin okuryazarlık oranı %77'dir (2024).

BM'nin 2026 Uganda Ülke Mülteci Müdahale Planı'na göre mülteciler ve ev sahibi topluluklardan 2,2 milyon kişi yardıma muhtaçtır; plan 828,7 milyon ABD doları bütçeyle bu kişilerin tamamını hedeflemektedir. OCHA Mali İzleme Servisi (FTS) verilerine göre plan Kasım 2026 itibarıyla yaklaşık %36 oranında fonlanmıştır. Mülteci yerleşimlerinde gıda yardımı, temiz su ve sanitasyon, anne-çocuk sağlığı ve beslenme hizmetleri en acil ihtiyaçlardır. Mülteci çocukların eğitime devamı ile refakatsiz, ailesinden ayrı düşmüş ve yetim çocukların korunması da öncelik taşımaktadır.

Kaynaklar: İNSAMER; UNHCR; BM OCHA; WFP; FEWS NET; UNICEF; DSÖ/UNICEF JMP; Dünya Bankası; UNDP; Pew Araştırma Merkezi. Veriler 2020–2026.

Burada Ne Yapıyoruz?

Uganda'da çalışmalarımız başkent Kampala'da yürütülmüştür.

2019–2020 yıllarında Kampala'da bir yetimhane ve külliye yapılmıştır.

Valide İnsani Yardım Derneği